ΕΝΑΣ ΔΙΚΟΣ ΜΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΠΩΣ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΘΩ?

Όταν ένα δικό σας άτομο αντιμετωπίζει  υπογονιμότητα, εύχεστε  να μπορούσατε να του δώσετε μια λύση, να του απαλύνετε τον πόνο, ή  να ελαφρύνετε λίγο την κατάσταση κάνοντας κάποιου είδους αστεία. Τις περισσότερες φορές όμως τα σχόλια που κάνετε μπορεί άθελά σας να τους πληγώσουν.

Για να αποφύγετε τέτοιου είδους αμήχανες καταστάσεις, παραθέτουμε μερικούς απλούς αλλά αποτελεσματικούς τρόπους που πάντα βοηθούν κάποιον που προσπαθεί να αποκτήσει παιδιά.

10 πράγματα που καλό θα ήταν να αποφεύγονται:

1. Μην μειώνετε το πρόβλημα λέγοντας : “ Δεν είναι και τόσο άσχημα τα πράγματα”, “ Μια μέρα θα τα θυμάσαι όλα αυτά και θα γελάς”, “ Υπάρχουν πιο σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος”.
2.  “ Τουλάχιστον μπορείτε να απολαμβάνετε τον ύπνο σας”: Είναι πολύ πιθανόν να μην μπορούν να κοιμηθούν τα βράδια (κυρίως οι γυναίκες) καθώς ονειρεύονται και ελπίζουν για ένα θαύμα. Ακόμα πιο πιθανόν είναι να εύχονται και να ανυπομονούν να έρθουν αυτές οι νύχτες.
3. “Πίστεψέ με, η μητρότητα δεν είναι τόσο εύκολη όσο νομίζεις”: Γνωρίζουν ότι η μητρότητα δεν είναι μόνο χαρές και χαμόγελα, όμως όταν θέλεις κάτι τόσο πολύ, τα αρνητικά δεν μετράνε. Μια γυναίκα που επιθυμεί τη μητρότητα σκέφτεται τα χάδια, τις αγκαλιές, τα παιχνίδια, τα χαμόγελα, τις πρώτες λεξούλες, τη διδασκαλία, τα παραμύθια, τα τραγουδάκια, τις δραστηριότητες, τα ρουχαλάκια, τα παπουτσάκια, τα μαλλάκια, τα μικροσκοπικά χαρακτηριστικά του μωρού-και η λίστα όλο και αυξάνεται. 
4.   Μην είστε αγενής: Σχόλια του τύπου  “Θα σου δανείσω εγώ σπέρμα”,  “ Να προσέξεις μη χρησιμοποιήσουν κάποιου άλλου το σπέρμα” δεν είναι αστεία και μόνο εκνευρισμό μπορούν να προκαλέσουν στους φίλους σας.
5.   Αποφύγετε φράσεις του τύπου: “ Μπορείς να θεωρείς τα δικά μου παιδιά, παιδιά σου”, “Μπορεί να μην είναι η κατάλληλη στιγμή”, “Πόσο καιρό θα προσπαθείτε ακόμα;”, “Αφού έχεις ήδη ένα παιδί, μη στενοχωριέσαι”.
6.   “Είσαι νέα! Έχεις όλο το χρόνο μπροστά σου” : O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι μια γυναίκα  κάτω των 35 ετών που δεν μπορεί να συλλάβει  έπειτα από ένα χρόνο ελεύθερων επαφών, και μια γυναίκα άνω των 35 ετών που δεν μπορεί να συλλάβει έπειτα από 6 μήνες ελεύθερων επαφών θεωρείται υπογόνιμη.
7.    Μην παραπονιέστε για την εγκυμοσύνη σας: Ίσως το χειρότερο που θα μπορούσατε να κάνετε. Αν θέλετε να παραπονεθείτε για την εγκυμοσύνη σας, μην το κάνετε μπροστά τους . Αν θέλετε, μιλήστε στον άνδρα σας, ή σε άλλες φίλες που έχουν βιώσει την εγκυμοσύνη. Ειδικά μια υπογόνιμη γυναίκα, δεν θέλει να σας ακούσει να παραπονιέστε για πρωινές αδιαθεσίες,  για πόνους στην πλάτη ή για συσπάσεις της μήτρας, γιατί πολύ απλά εκείνη θα έκανε τα πάντα….ΤΑ ΠΑΝΤΑ….για να τα βιώσει όλα αυτά.
8.   “Μπορείς πάντα να υιοθετήσεις”: Θέλει να αποκτήσει το δικό της παιδί-θέλει να νιώσει το μωρό μέσα της. Θέλει να βλέπει την κοιλιά της να μεγαλώνει, να κάνει υπέρηχο και να βλέπει το μωράκι της να μεγαλώνει όλο και πιο πολύ, θέλει να βιώσει τη γέννα. Η υιοθεσία είναι μια εξαιρετική επιλογή, αλλά μην το αναφέρετε εκτός κι αν το αναφέρει εκείνη πρώτα.
9.   Μην τους ρωτάτε αν θυμώνουν ή αν στενοχωριούνται όταν γνωστοί ή φίλοι συλλάβουν παιδί: Δεν θυμώνουν αλλά χαίρονται γι’ αυτούς. Απλώς στενοχωριούνται, μπορεί και να κλάψουν ή να νιώσουν αγανάκτηση για το πότε θα έρθει και η δική τους σειρά. Επίσης ΠΟΤΕ μην ρωτάτε τη φίλη σας εάν είναι έγκυος. Θα σας το πει όταν θα είναι…να είστε σίγουροι γι’αυτό.
10.  Μην ρωτάτε σε ποιον από τους δύο οφείλεται η υπογονιμότητα: Το ότι μοιράστηκαν μαζί σας το πρόβλημά τους, αυτό δεν σημαίνει ότι θα θελήσουν να μοιραστούν  και  λεπτομέρειες.

 10 ωφέλιμα πράγματα που θα μπορούσατε να κάνετε ή να πείτε:

1. Τους στηρίζετε σε όλα τα στάδια της θεραπείας τους : Περνώντας ένα ζευγάρι από θεραπείες γονιμότητας είναι δύσκολο συναισθηματικά, σωματικά και ψυχικά. Υποστηρίξτε τους όταν θα θελήσουν να επαναλάβουν ένα νέο κύκλο διέγερσης, αλλά και όταν θα θελήσουν να κάνουν ένα διάλειμμα.  Όποιος  και εάν είναι ο τρόπος που επιλέγουν να αντιμετωπίσουν την υπογονιμότητά τους, δείξτε τους ότι είστε εκεί και κάντε τους να νιώσουν καλά με τις αποφάσεις τους.
2. Συμβουλέψτε τους ΜΟΝΟ όταν εκείνοι σας το ζητήσουν: Προσπαθήστε να κρατήσετε την άποψή σας για τον εαυτό σας μέχρι εκείνοι να ζητήσουν τη γνώμη σας. Ακόμα και τότε, χρειάζεται να είστε προσεχτικοί με τα λόγια σας και καθόλου πιεστικοί.
3.  Όταν δεν γνωρίζετε τι να τους πείτε, μπορείτε να δοκιμάσετε τις παρακάτω φράσεις: “Λυπάμαι, Τι μπορώ να κάνω για να σε βοηθήσω;” “ Θα ήθελες να μιλήσεις γι αυτό;”  Όποτε θελήσεις θα είμαι εδώ για να σε ακούσω, μακάρι να ήξερα τι θα μπορούσα να κάνω ή να πω για να σε κάνω να νιώσεις καλύτερα”.
4.  Ρωτήστε τους εάν υπάρχει κάτι που θα μπορούσατε να κάνετε: Θα νιώσουν μεγάλη ευγνωμοσύνη που σας έχουν κοντά τους. Πιθανότατα να σας απαντήσουν ότι δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσατε να κάνετε , όμως θα νιώσουν υπέροχα και μόνο που προσφερθήκατε.
5. Ακούστε τους προσεχτικά και προσπαθήστε να τους καταλάβετε: Εάν δεν έχετε περάσει από αυτή την κατάσταση, είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσετε το πώς νιώθουν και το τι βιώνουν. Τις περισσότερες φορές αυτό που χρειάζονται είναι ένα καλό ακροατή.
6.  Κάντε τους να γελάσουν: Το πιο αποτελεσματικό φάρμακο είναι το γέλιο. Βγείτε μαζί τους μια βόλτα και υπενθυμίστε τους ότι η ζωή είναι ωραία. Διασκεδάστε και κάντε τους να γελάσουν και να ξεχαστούν, πάντοτε με λεπτότητα.
7.  Πηγαίνετε μαζί τους σε πολύ δύσκολα ραντεβού: Εάν και εκείνοι το θελήσουν, συνοδεύστε τους σε ιατρικά ραντεβού που είναι δύσκολα για εκείνους. Είτε αυτό σημαίνει να κάθεστε στο χώρο υποδοχής είτε να είστε μαζί τους και να τους κρατάτε το χέρι.
8.  Εάν αντιμετωπίζουν  δευτεροπαθή υπογονιμότητα: Προσφερθείτε να απασχολήσετε τα μεγαλύτερα παιδιά/παιδί τους όταν επισκέπτονται την κλινική εξωσωματικής.
9.  Στηρίξτε τους στην προσπάθειά τους να χάσουν βάρος ή να κόψουν το κάπνισμα: Πολλές φορές  το να χάσει το ζευγάρι βάρος ( εάν δεν έχουν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος) ή το να κόψει το κάπνισμα, ακόμα και να το μειώσει, κάνει τις θεραπείες πιο αποτελεσματικές. Πηγαίνετε μαζί τους για τρέξιμο, μην καπνίζετε συνεχώς μπροστά τους  ή μην τους καλείτε σε γεύματα με λιπαρά φαγητά.
10. Δώστε επιπλέον προσοχή στους άνδρες με υπογονιμότητα: Η υπογονιμότητα δεν είναι μόνο γυναικείο θέμα. Σε ένα υπογόνιμο ζευγάρι, υπάρχουν περίπου 35-40%  πιθανότητες αυτό να οφείλεται στον άνδρα.  Οι άνδρες είναι πιο πιθανόν να θρηνούν σιωπηλά. Μην τους πιέζετε, αφήστε τους όμως να γνωρίζουν πως είστε διαθέσιμοι.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) αναγνωρίζει την υπογονιμότητα ως ασθένεια του αναπαραγωγικού συστήματος και  τους ανθρώπους που την αντιμετωπίζουν θα πρέπει να τους  φερόμαστε με λεπτότητα, φροντίδα και ευαισθησία.

Τα μούρα Goji και η αντιοξειδωτική τους δράση στην ανδρική υπογονιμότητα

Τα μούρα Goji (Lycium Barbarum), αποτελούν διάσημα κινέζικα φαρμακευτικά βότανα, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί από την παραδοσιακή  κινέζικη ιατρική για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες στην ανδρική υπογονιμότητα. 

Η καθημερινή κατανάλωση αυτών των φρούτων έχει αποδειχθεί ότι παρέχει επιπλέον αντιοξειδωτικά που μπορούν να προστατεύσουν από το οξειδωτικό στρες, μία γνωστή αιτία της ανδρικής στειρότητας. Στην κινέζικη ιατρική τα goji μούρα  χρησιμοποιούνται για να τονώσουν το «γιν του συκωτιού» και «γιν των νεφρών, τα οποία είναι συχνά ανεπαρκή στα άτομα με υπογονιμότητα.

Σε μια μελέτη  όπου συμμετείχαν 42 άνδρες  με υπογονιμότητα λόγω του  χαμηλού αριθμού σπερματοζωαρίων και της μειωμένης κινητικότητας, δόθηκαν  από 15g  φρέσκων μούρων κάθε μέρα επί 30 ημέρες. Μετά από ένα μήνα περισσότερο από το 50% των ανδρών επανήλθαν σε φυσιολογικά επίπεδα. Δέκα από τους υπόλοιπους άνδρες είχαν παρόμοια  αποτελέσματα μετά από δύο μήνες  θεραπείας και εννέα άνδρες δεν έδειξαν καμία αλλαγή. Στην συνέχεια, μετά από δύο χρόνια όλοι οι άνδρες που είχαν ανταποκριθεί στη θεραπεία Goji (33 άνδρες) κατάφεραν να δώσουν κύηση.

Μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι τα Goji προστατεύουν το σπέρμα από υπερθερμία (υπερθέρμανση), αυξάνοντας τα επίπεδα των ορμονών, την ποσότητα και την ποιότητα του σπέρματος. Οι επιστήμονες  εξηγούν ότι η υπερθερμία  βλάπτει την υγεία του σπέρματος μέσω του οξειδωτικού στρες. Η οξείδωση προκαλεί μια αύξηση των ελευθέρων ριζών στο σπέρμα, συμπεριλαμβανομένης και της βλάβης του DNA στα κύτταρα του σπέρματος. Τα Goji περιέχουν αντιοξειδωτικά, τα οποία βοήθησαν να αντιστραφούν οι αρνητικές επιδράσεις των ελεύθερων ριζών στον σπέρμα.

Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα Goji  προστατεύουν από την οξειδωτική βλάβη η οποία τείνει να αυξάνεται με την ηλικία. Τέτοιου είδους βλάβη σχετίζεται τόσο με την ανδρική όσο και με τη γυναικεία υπογονιμότητα.  Επίσης, η μελέτη έδειξε  ότι η αντιοξειδωτική ικανότητα του Goji αυξάνεται όταν καταναλώνεται με βιταμίνη C.

Ο σκοπός του παραπάνω άρθρου είναι αποκλειστικά ενημερωτικός. Για οποιαδήποτε περεταίρω ενημέρωση η θεραπεία απευθυνθείτε στο θεράπων ιατρό σας.

11 Μύθοι για την ανδρική υπογονιμότητα

Ένα στα τέσσερα ζευγάρια πλήττονται από υπογονιμότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες όπως προέκυψε έπειτα από έρευνα του Π.Ο.Υ το 2004. Αποτελεί όμως σημαντικό γεγονός ότι απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής, μπορούν να βελτιώσουν θεαματικά τη γονιμότητα . 

Ο Dr.Christopher Sipe του Κέντρου Γονιμότητας του Ιλλινόις, για να βοηθήσει τους άνδρες να ξεπεράσουν το φόβο και τη σύγχυση που έχουν για τη σύλληψη, ανατρέπει 11 μύθους για την ανδρική υπογονιμότητα  

1^ος Μύθος : Η ηλικία δεν επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα .
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature έδειξε ότι η ανδρική γονιμότητα μειώνεται με την ηλικία . Η έρευνα αποκάλυψε την άμεση συσχέτιση της πατρικής ηλικίας και του αυξημένου κινδύνου αυτισμού και σχιζοφρένειας . Η μελέτη δείχνει επίσης ότι ο πατέρας περνάει τέσσερις φορές περισσότερες γενετικές μεταλλάξεις στο έμβρυο σε σύγκριση με τη μητέρα . Είναι σημαντικό οι άνδρες να έχουν επίγνωση της ηλικίας και του δυναμικού της γονιμότητάς τους κατά τη διάρκεια της σύλληψης. Αν σκοπεύετε να καθυστερήσετε την πατρότητα , η διατήρηση της γονιμότητας με κατάψυξη σπέρματος είναι ένας σχετικά ανέξοδος τρόπος για να " παγώσετε" τη γονιμότητα σας στο χρόνο . Αν είστε μεγάλοι σε ηλικία και θέλετε να συλλάβετε , ένα σπερμοδιάγραμμα που θα αξιολογήσει τη μορφολογία τη συγκέντρωση και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων σας, θα παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για το δυναμικό της γονιμότητάς σας .

 2^ος Μύθος : Μόνο οι γυναίκες πρέπει να λαμβάνουν συμπληρώματα για τη βελτίωση της γονιμότητάς τους

Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι οι γυναίκες θα πρέπει να λαμβάνουν φυλλικό οξύ ενώ προσπαθούν να συλλάβουν , καθώς και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για την αποτροπή  ορισμένων γενετικών ανωμαλιών , αλλά το φυλλικό οξύ αποτελεί σημαντικό συμπλήρωμα και για τους άνδρες . Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια διαπίστωσαν ότι οι άνδρες είχαν ένα υψηλότερο ποσοστό χρωμοσωμικών ανωμαλιών στο σπέρμα τους, όταν η διατροφή τους ήταν χαμηλή σε φυλλικό οξύ . Επίσης, το συνένζυμο Q10 και έχει βρεθεί  να αυξάνει τον αριθμό και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων, ενώ η βιταμίνη Ε βελτιώνει τον χαμηλό αριθμό των σπερματοζωαρίων .

3^ος Μύθος : Το κάπνισμα δεν επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα .
Στατιστικές αποδεικνύουν ότι το κάπνισμα αυξάνει τις πιθανότητες της ανδρικής υπογονιμότητας κατά 30% . Μια έκθεση του Βρετανικού Ιατρικού Συλλόγου έδειξε ότι οι καπνιστές έχουν μειωμένη γονιμότητα έως και 10-40%. Η Αμερικανική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής υπολόγισε ότι μέχρι και 13%  της υπογονιμότητας μπορεί να οφείλεται στη χρήση καπνού. Το αποτέλεσμα είναι δοσοεξαρτώμενο. Έτσι, έστω και η ελάχιστη δόση των 5 τσιγάρων την ημέρα έχει συσχετιστεί με χαμηλότερα ποσοστά γονιμότητας στους άνδρες ( και στις γυναίκες).

4^ος Μύθος : Τα κινητά τηλέφωνα , οι φορητοί υπολογιστές , τα τζακούζι και τα ποδήλατα δεν έχουν επίδραση στην ποιότητα του σπέρματος. 
Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορούν να βλάψουν τους όρχεις και να μειώσουν την ποιότητα του σπέρματος . Μια πρόσφατη μελέτη από το επιστημονικό περιοδικό Fertility and Sterility διαπίστωσε ότι η θερμότητα που δημιουργείται από φορητούς υπολογιστές μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα του σπέρματος και να προκαλέσει βλάβες στο DNA . Εκπομπές του κινητού τηλεφώνου μπορεί επίσης να προκαλέσουν βλάβη στο σπέρμα, γι 'αυτό κρατήστε τα τηλέφωνα στην πίσω τσέπη και τοποθετήστε έναν ανεμιστήρα κάτω από το laptop σας . Οι άνδρες θα πρέπει να είναι προσεκτικοί όταν περνούν πολύ χρόνο στο ποδήλατο ή πάρα πολύ χρόνο σε ένα ζεστό μπάνιο . Για να μην ανησυχείτε η ποιότητα του σπέρματος συνήθως μειώνεται μόνο με ακραίες χρήσεις ή έπειτα από τακτική έκθεση . Απολαύστε τη ζωή σας και απλά να είστε ενήμεροι και να κρατάτε ένα μέτρο στις συνήθειές σας.

5^ος Μύθος : Μόνο τα σκληρά ναρκωτικά μπορεί να επηρεάσουν την ανδρική γονιμότητα .
Τα σκληρά ναρκωτικά επηρεάζουν τη γονιμότητα - και πιο σημαντικά , αποτελούν απειλή για τη ζωή σας . Αλλά δεν είναι μόνο τα σκληρά ναρκωτικά που μπορούν να επηρεάσουν την υγεία της γονιμότητάς σας . Συνταγογραφούμενα φάρμακα, αντιβιοτικά, φάρμακα για την ρύθμιση της πίεσης του αίματος , ακόμη και η έκθεση σε μόλυβδο και υδράργυρο, μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα και την ποσότητα του σπέρματος. Η συχνή χρήση μαριχουάνας είναι επίσης γνωστό ότι προκαλεί παρόμοια προβλήματα.

6^ος Μύθος : Ένας υγιής άνδρας έχει μόνο υγιή σπερματοζωάρια.
Σε ένα μέσο άνδρα , μόνο το 14 % των σπερματοζωαρίων έχουν κανονικό σχήμα, μέγεθος , και την ικανότητα να προχωρήσουν σωστά . Ενώ αυτό μπορεί να φαίνεται μικρό ποσοστό , να θυμάστε ότι αρκεί ένα σπερματοζωάριο να γονιμοποιήσει ένα ωάριο. 

7^ος Μύθος : Η Ανδρική υπογονιμότητα οφείλεται μόνο σε  γενετικά αίτια.
Ενώ η ανδρική στειρότητα μπορεί να είναι γενετικής φύσης , υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν ανδρική υπογονιμότητα. Η διάγνωση καρκίνου ή τραυματισμού, οι επαναλαμβανόμενες μολύνσεις ή τα ανοσολογικά προβλήματα μπορούν επίσης να μειώσουν την ανδρική γονιμότητα. Επίσης, ,μια πληθώρα επιλογών του τρόπου ζωής όπως η διατροφή , το κάπνισμα , η χρήση ναρκωτικών ,η τακτική χρήση αλκοόλ, η υπερβολική άσκηση και το σωματικό βάρος μπορούν να μειώσουν την ανδρική γονιμότητα.

8^ος Μύθος : Δεν υπάρχει καμία κοινή διάγνωση της ανδρικής στειρότητας.
Αν και η αιτία της ανδρικής υπογονιμότητας μπορεί να ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό, η πιο συχνή διάγνωση που σχετίζεται με την ανδρική υπογονιμότητα είναι ο χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων.

9^ος Μύθος : Ανεξάρτητα από τη γονιμότητα προβλήματα υγείας, δεν επηρεάζουν την ανδρική γονιμότητα
Οι χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης και η κίρρωση του ήπατος μπορεί να προκαλέσουν μη φυσιολογική ανδρική εκσπερμάτιση ή και παλίνδρομη εκσπερμάτιση που οφείλεται σε βλάβη των νεύρων. Σε φυσιολογικές συνθήκες οι μύες της ουροδόχου κύστης κλείνουν κατά την εκσπερμάτιση , εμποδίζοντας έτσι την είσοδο του σπέρματος σε αυτήν . Κατά τη διάρκεια της παλίνδρομης εκσπερμάτισης , το σπέρμα ανακατευθύνεται στην ουροδόχο κύστη , καθώς αυτοί οι μύες αδυνατούν να ενεργοποιηθούν . Εάν αντιμετωπίζετε παρόμοια χρόνια πάθηση, απευθυνθείτε στο γιατρό σας για περισσότερες πληροφορίες.

10^ος Μύθος :Το βάρος δεν επηρεάζει τη γονιμότητα .
Το επιπλέον βάρος είναι η αιτία σε ένα πλήθος από θέματα υγείας , και μπορεί να σπείρει τον όλεθρο στην ανδρική γονιμότητα . Η παχυσαρκία προκαλεί αυξημένα οιστρογόνα και χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, η οποία μπορεί να προκαλέσει μείωση του σπέρματος. Υπέρβαροι άνδρες βιώνουν επίσης μειωμένη λίμπιντο.  Η άσκηση θα αυξήσει την ενέργειά σας, θα μειώσει το βάρος , και θα εξισορροπήσει τα επίπεδα της τεστοστερόνης και της λίμπιντο.

11^ος Μύθος : Η διατροφή δεν επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα .
Πολύ απλά , είμαστε ότι τρώμε . Οι άνδρες που ακολουθούν διατροφή υψηλή σε λιπαρά έχουν μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων . Αντιστρόφως, μια δίαιτα που βασίζεται ως επί το πλείστον στα λαχανικά ευρέθη να βελτιώνει τη γονιμότητα και τη γενική υγεία . Συμπληρώστε το ψυγείο και το ντουλάπι σας με δημητριακά ολικής άλεσης , φρούτα , λαχανικά και αποφύγετε τα λιπαρά κομμάτια κρέατος και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες , όπως το άσπρο ψωμί και τα μπισκότα.

Το σπερματοζωάριο, το ωάριο, και οι εντυπωσιακές εκρήξεις της γονιμοποίησης…

Σπίθες ψευδαργύρου εκτοξεύονται κυριολεκτικά, όταν ένα ωάριο και ένα σπερματοζωάριο συναντηθούν. Μια ομάδα ερευνητών συνέλαβε εικόνες που απεικονίζουν αυτές τις εκρήξεις τη στιγμή της γονιμοποίησης.

Η νέα μελέτη διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου Northwestern, χρησιμοποιώντας μεθόδους τελευταίας τεχνολογίας. Η ερευνητική ομάδα ισχυρίζεται ότι είναι η πρώτη που κατάφερε να συλλάβει εικόνες τέτοιων  μοριακών πυροτεχνημάτων καθώς και το σημείο της πηγής των σπινθήρων ψευδαργύρου.

Η μελέτη αναφέρει ότι οι διακυμάνσεις του ψευδαργύρου διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην ρύθμιση των βιοχημικών διεργασιών, που απαιτούνται για τη μετάβαση ενός υγιούς ωαρίου σε έμβρυο.  Μια τέτοια πληροφορία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα  χρήσιμη για τη βελτίωση των μεθόδων της(IVF) in vitro γονιμοποίησης.

Η Tereza Κ Woodruff, αρθρογράφος της μελέτης και διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Υγείας των Γυναικών στο Northwestern University Feinberg School of Medicine, αποκαλύπτει ότι η ποσότητα του ψευδαργύρου που απελευθερώνεται από ένα ωάριο μπορεί να αποτελέσει σημαντικό δείκτη  για τον εντοπισμό ενός υψηλής ποιότητας γονιμοποιημένου ωαρίου, κάτι που δεν ήταν δυνατόν έως  τώρα. Η Woodruff πρόσθεσε ότι η δυνατότητα ανίχνευσης των καλύτερων ωαρίων σημαίνει ότι θα απαιτείται η μεταφορά  λιγότερων εμβρύων  κατά τη διάρκεια της θεραπείας γονιμότητας.

Η Woodruff υποδηλώνει ότι η ομάδα των ερευνητών έχουν αναπτύξει έναν αισθητήρα φθορισμού, ο οποίος μπορεί να εντοπίζει τις δραστηριότητες του ψευδαργύρου σε ζωντανά κύτταρα. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν  περίπου 8.000 διαμερίσματα στο ωάριο, το καθένα από τα οποία περιέχει  περίπου ένα εκατομμύριο άτομα ψευδαργύρου. Τα διαμερίσματα αυτά, απελευθερώνουν το φορτίο του ψευδαργύρου τους ταυτόχρονα σε μια συντονισμένη διαδικασία, παρόμοια με την απελευθέρωση των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο ή με την απελευθέρωση της ινσουλίνης στο πάγκρεας.

Ο Thomas V. O'Halloran, επίσης αρθρογράφος της μελέτης, αποκαλύπτει « κατά τη γονιμοποίηση του ωαρίου,  βλέπουμε το ωάριο να απελευθερώνει  χιλιάδες πακέτα, καθένα από  τα οποία περιέχει εκατομμύρια άτομα ψευδαργύρου και στη συνέχεια να σταματάει. Έπειτα, ακολουθεί άλλη μια  έκρηξη απελευθέρωσης ατόμων ψευδαργύρου. Κάθε ωάριο έχει περίπου τέσσερις έως πέντε περιοδικές τέτοιες εκρήξεις.«Είναι όμορφο να βλέπεις μια τέτοια ενορχήστρωση, σαν μια ζωντανή συμφωνία. Ξέραμε ότι ο ψευδάργυρος απελευθερωνόταν από το ωάριο σε τεράστιες ποσότητες, αλλά δεν είχαμε ιδέα για τον τρόπο που γινόταν αυτό», λέει ο O'Halloran.

Η μελέτη επίσης, υποδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο τα ωάρια διανέμουν και διαμερισματοποιούν  τον ψευδάργυρο για τον έλεγχο της ρύθμισης των αναπτυξιακών διαδικασιών που επιτρέπουν στο ωάριο να εξελιχθεί σε  ένα υγιές έμβρυο. Ο ψευδάργυρος αποτελεί τμήμα ενός κύριου διακόπτη ο οποίος ελέγχει την απόφαση να αναπτυχθεί σε ένα τελείως νέο γενετικό οργανισμό. « Αρχικά, το ωάριο θα πρέπει να εξασφαλίσει την αποθήκευση του ψευδαργύρου και στη συνέχεια να απελευθερώσει τμήμα του για την επίτευξη της ωρίμανσής του, της γονιμοποίησής του αλλά και για την έναρξη της εμβρυογένεσης», δηλώνει ο O'Halloran. Πόσος ψευδάργυρος όμως απαιτείται για αυτή την αξιοθαύμαστη διαδικασία, και που εντοπίζεται ενδοκυτταρικά? Χρειαζόμαστε περισσότερα δεδομένα για να κατανοήσουμε τους μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται καθώς το ωάριο εξελίσσεται σε ένα νέο οργανισμό», αναφέρει ο O'Halloran. « Έπρεπε να αναπτύξουμε μια πληθώρα μεθόδων για να πειστούμε ότι αυτό που βλέπουμε είναι σωστό. Η επιστήμη έχει να κάνει με το να δοκιμάζει κανείς τις ιδέες του και με τον επανέλεγχο αυτών των ιδεών. Όλα μας τα αποτελέσματα κατέληγαν στο ίδιο συμπέρασμα: ο ψευδάργυρος προέρχεται από πακέτα που ονομάζονται κυστίδια,  τα οποία βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του κυττάρου».

Οι ερευνητές επί του παρόντος  εργάζονται  για να δουν εάν οι εκρήξεις του ψευδαργύρου μπορούν να συσχετιστούν  με την ποιότητα των ωαρίων, κάτι που θα αποτελέσει κλειδί για τη βελτίωση των θεραπειών γονιμότητας.

Η μελέτη έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό Nature Chemistry με τίτλο : “ Quantitative mapping of zinc fluxes in the mammalian egg reveals the origin of fertilization-induced zinc sparks”.

Το παρακάτω βίντεο δείχνει το ωάριο τη στιγμή της γονιμοποίησης και οι θερμές εστίες φθορισμού αποκαλύπτουν τα κυστίδια που είναι γεμάτα με άτομα ψευδαργύρου τα οποία εκρήγνυνται για να δημιουργήσουν σπίθες που χορεύουν γύρω από το νεοσχηματισμένο έμβρυο

ΤΑ ΚΑΡΥΔΙΑ ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Οι άνδρες που ακολουθούν μια τυπική, δυτικού τύπου διατροφή  στερούνται σημαντικά θρεπτικά συστατικά και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFA) που απαιτούνται για ένα υγιές σπέρμα.

Μια τέτοιου τύπου δίαιτα, χαρακτηρίζεται από αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, υψηλών σε λιπαρά γαλακτοκομικών, επεξεργασμένων δημητριακών, γλυκών και αναψυκτικών και από περιορισμένη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών. 

Η υψηλή πρόσληψη κορεσμένου λίπους, σχετίζεται με την υψηλή συχνότητα καρδιαγγειακών νοσημάτων αλλά και με τη μείωση της γονιμότητας.

Ευρύτερα γνωστές  πηγές πολυακόρεστων λιπαρών οξέων για τα άτομα που καταναλώνουν μια διατροφή δυτικού τύπου περιλαμβάνουν τα ψάρια και τα συμπληρώματα ιχθυελαίου, οι σπόροι λιναριού και οι ξηροί καρποί. Οι τελευταίοι,  παρέχουν μια πλούσια πηγή α-λινολενικού οξέος (ALA), μια φυσική φυτική πηγή των ωμέγα 3 λιπαρών οξέων.  Τα καρύδια, είναι ιδιαίτερα πλούσια σε ALA, ωμέγα-6 λιπαρά οξέα, αντιοξειδωτικά, και μικροθρεπτικά συστατικά, συμπεριλαμβανομένων του φολικού οξέος.

Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Biology of Reproduction ανέφερε ότι  η ημερησία πρόσληψη  75 γραμμαρίων (περίπου 2,5 ουγγιές) καρυδιών βελτίωσε την ποιότητα του σπέρματος (ζωτικότητα, κινητικότητα και μορφολογία). Σε αυτή τη μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από την California Walnut Commission, συμμετείχαν 117 άνδρες ηλικίας 21 έως 35 που ακολουθούσαν μια  δυτική τύπου διατροφή. Στους μισούς άνδρες πρόσθεσαν  75 γραμμάρια (λίγο περισσότερα από το μισό φλιτζάνι) καρύδια στην καθημερινή τους διατροφή. Οι άλλοι άνδρες συνέχισαν την τακτική διατροφή τους, αλλά δεν έτρωγαν καθόλου ξηρούς καρπούς. Η βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος σχετίστηκε με την αύξηση στον ορό του αίματος των ωμέγα-6 λιπαρών οξέων και των  ωμέγα-3 λιπαρών οξέων των φυτών.

Προηγούμενες κλινικές μελέτες  έχουν δείξει ότι η διαιτητική πρόσληψη σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα,  συσχετίζεται θετικά με την φυσιολογική μορφολογία των σπερματοζωαρίων, ότι  τα υψηλότερα επίπεδα trans-λιπαρών οξέων στο σπέρμα συνδέονται με τη χαμηλότερη συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων, και πως ο υψηλότερος λόγος πρόσληψης ωμέγα-6: ωμέγα-3 αναλογεί  σε μη γόνιμους:γόνιμους άνδρες αντίστοιχα . Τα αποτελέσματα αυτά συμφωνούν απόλυτα με τα αποτελέσματα  μιας ισπανικής μελέτης που δείχνει ότι η πρόσληψη του επεξεργασμένου κρέατος, μια σημαντική πηγή κορεσμένου λίπους,  συνδέεται με φτωχότερη ποιότητα σπέρματος. Σε αντίθεση, μια άλλη έρευνα έδειξε ότι  οι άνδρες  ακολουθώντας ένα παραδοσιακό ολλανδικό πρότυπο διατροφής (υψηλή περιεκτικότητα σε προϊόντα με βάση το κρέας) είχαν υψηλότερη συγκέντρωση σπερματοζωαρίων σε σύγκριση με τους άνδρες που κατανάλωναν μια δίαιτα με υψηλή πρόσληψη φρούτων, λαχανικών και ψαριών.
Προφανώς, χρειάζεται  περαιτέρω έρευνα που να αποδεικνύει ότι υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ των  διατροφικών λιπαρών και της ποιότητα του σπέρματος.

Επόμενο βήμα, όπως αναφέρουν οι ερευνητές, είναι να κάνουν δοκιμές σε ζευγάρια που αντιμετωπίζουν πρόβλημα γονιμότητας, λόγω της φτωχής ποιότητας του ανδρικού σπέρματος και να διαπιστώσουν εάν  μια διατροφή πλούσια σε καρύδια θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες τεκνοποίησης. 

Έξι τρόποι για να ενισχύσετε το σπέρμα σας με φυσικό τρόπο

Ολοένα και περισσότερα ζευγάρια έρχονται αντιμέτωπα με την υπογονιμότητα. Ο ανδρικός παράγοντας συμβάλλει στο 40%-50% των περιπτώσεων. Ανησυχητικά είναι και τα συμπεράσματα πρόσφατων ερευνών, που δείχνουν πως η ποιότητα του σπέρματος ολοένα και μειώνεται.

Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) μερικοί από τους παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν την ανδρική γονιμότητα είναι οι εξής:

1.    Εμποδίστε ή ελαχιστοποιήστε την έκθεση στα ξενοοιστρογόνα (PCB, DDT, διοξίνη, φυτοφάρμακα, πλαστικά και βιομηχανικοί ρύποι), που μιμούνται τις επιδράσεις των οιστρογόνων.

·      Μην χρησιμοποιείτε τα πλαστικά δοχεία για την αποθήκευση των  τροφίμων, τα πλαστικά μπουκάλια και σκεύη.

·      Χρησιμοποιήστε προϊόντα χαρτιού χωρίς χλώριο, (φίλτρα καφέ και χαρτιού, χαρτοπετσέτες και χαρτί υγείας ) για τη μείωση της έκθεσης στις διοξίνες.

·      Αποφύγετε το χλωριωμένο νερό της βρύσης, χλωρίνη και άλλα χλωριωμένα προϊόντα Χρησιμοποιήστε το υπεροξείδιο του υδρογόνου ως εναλλακτική λύση το οποίο διαλυμένο στο νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αντικαταστήσει τη χλωρίνη, την αμμωνία και άλλες τοξικές ουσίες που βλάπτουν το περιβάλλον και τον οργανισμό μας.

·      Η διατροφή σας να αποτελείται από οργανικά τρόφιμα, χωρίς φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα.

·      Να αποφεύγετε τα συνθετικά αποσμητικά και καλλυντικά  Χρησιμοποιείτε μόνο βιολογικά προϊόντα όποτε είναι δυνατόν.
Αποφύγετε προϊόντα ζωικής προέλευσης με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος που περιέχουν ορμόνες, κυρίως τα συμβατικά γάλατα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς και τα προϊόντα από σόγια.
Αποφύγετε το αλκοόλ και την καφεΐνη

·      Αποφύγετε τα τηγανητά και προτιμήστε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες (καροτένια, βιταμίνες Α, C, E και σελήνιο), όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, το λάχανο, τα καρότα, τα εσπεριδοειδή, το μπρόκολο και το κουνουπίδι.

2.    Βελτιώστε τη συγκέντρωση των σπερματοζωαρίων σας

Ο χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων ή η χαμηλή κινητικότητα αυτών, μπορεί να οφείλεται σε περιβαλλοντικές τοξίνες, όπως οι χημικές ουσίες, η ακτινοβολία, τα φάρμακα, η έκθεση σε βαρέα μέταλλα, το κάπνισμα, η υπερβολική χρήση αλκοόλ, η χρήση ναρκωτικών και η ρύπανση.

Η θερμότητα μπορεί επίσης να μειώσει την παραγωγή σπέρματος. Ζεστά λουτρά για μεγάλες χρονικές περιόδους και στενά εσώρουχα που σφίγγουν τους όρχεις, μπορεί να αυξήσουν τη θερμοκρασία αρκετό καιρό, καταστέλλοντας την παραγωγή σπέρματος.

Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του έλκους, όπως η  σιμετιδίνη και η ρανιτιδίνη έχουν ενοχοποιηθεί για τη μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων.

3.    Βελτιώστε τη διατροφή σας

Βάλτε στη διατροφή σας άφθονα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και όσπρια. Επίσης, αποφύγετε τον καπνό, τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες και τα τρόφιμα με τεχνητά πρόσθετα. Διατηρήστε το ιδανικό σας βάρος και αποφύγετε την παχυσαρκία, η οποία σχετίζεται με χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων και ανικανότητα, πιθανόν λόγω της υψηλότερης θερμοκρασίας που προκαλείται από την περίσσεια του λίπους κοντά στους όρχεις.

4.    Να ασκείστε τακτικά

Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής , η τακτική άσκηση (πέντε φορές την εβδομάδα για τουλάχιστον 45 λεπτά) και η ισορροπημένη διατροφή ενισχύει τη γονιμότητα, διατηρώντας το σωματικό βάρος σε φυσιολογικά επίπεδα ενώ παράλληλα ανακουφίζει από το στρες και το άγχος.

Η υπερβολική άσκηση από την άλλη, (τρέξιμο μαραθωνίου και σχετικής εκπαίδευσης) μπορεί να αποτελέσει αιτία υπογονιμότητας, διότι μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των σπερματοζωαρίων.
Εάν δεν είστε σίγουροι ποιο είναι το καταλληλότερο είδος άσκησης για εσάς, να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό της άσκησης. Αυτός μπορεί να σας δώσει ένα πρόγραμμα άσκησης για να επιτύχετε το ιδανικό βάρος και το βέλτιστο επίπεδο φυσικής κατάστασης. Σήμερα, υπάρχει πλέον η τεχνολογία και η τεχνογνωσία για να επιτύχετε το βέλτιστο αποτέλεσμα με τη μέγιστη ασφάλεια, εξατομικεύοντας τόσο τη διατροφή, όσο και την άσκηση.

5.    Δοκιμάστε συμπληρώματα διατροφής

Για τους άνδρες, οι πιο σημαντικές συμπληρωματικές θρεπτικές ουσίες για την ενίσχυση της γονιμότητας είναι η βιταμίνη C και ο ψευδάργυρος. Η βιταμίνη C βοηθά στην πρόληψη της συγκόλλησης των σπερματοζωαρίων, βελτιώνοντας έτσι τις πιθανότητες της γονιμότητας.
Συμπληρώματα ψευδαργύρου έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν τα επίπεδα τεστοστερόνης, τον αριθμό των σπερματοζωαρίων, την ακεραιότητα του DNA τους  και την κινητικότητά τους. Υψηλές  πηγές ψευδαργύρου αποτελούν η γύρη των μελισσών, ο βασιλικός πολτός, τα στρείδια, το άπαχο κρέας, η ρέγγα, το φύτρο του σιταριού, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί.

Η αργινίνη είναι ένα αμινοξύ που  παράγεται στο σώμα από την πέψη των πρωτεϊνών. Βρίσκεται σε υψηλές ποσότητες στην κεφαλή των σπερματοζωαρίων. Η αργινίνη έχει αποδειχθεί ότι βοηθάει στη διαδικασία της σπερματογένεσης, αλλά και σε περιπτώσεις που έχουμε έναν χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων και μια χαμηλή κινητικότητα.

Επίσης, σε υψηλές δόσεις, η αργινίνη είναι ένας ισχυρός διαστολέας των αρτηριών, που οδηγεί σε καλύτερες στύσεις. Τρόφιμα πλούσια σε αργινίνη είναι ο βασιλικός πολτός, η γύρη των μελισσών, τα καρύδια, η σοκολάτα, το κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Άλλα θρεπτικά συστατικά που έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνουν  την ποιότητα του σπέρματος είναι τα βασικά λιπαρά οξέα, το χρώμιο, το σελήνιο, ο χαλκός, η βιταμίνη Ε, το συνένζυμο Q10 και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, κυρίως η βιταμίνη B12.

6.    Δοκιμάστε βότανα

Τα βότανα που αναφέρονται παρακάτω μπορεί να είναι αποτελεσματικά για τη βελτίωση της στύσης, της σεξουαλικής επιθυμίας, της ροής του αίματος προς τα γεννητικά όργανα και τη γενική σεξουαλική υγεία με σχεδόν καθόλου παρενέργειες:

Ασιατική ρίζα τζίνσενγκ (Panax ginseng), μούρο, σερενόα( Saw Palmetto),  «Ισχυρό Ξύλο» (muira puama), εκχύλισμα γκίνγκο (ginkgo biloba), ροδιόλα (rosea Rhodiola), μοσχοκάρυδο, χόρνι γκόουτ (horny goat weed), elk antler velvet, Τριβόλι (Tribulus Terrestris).

Λόγω του ότι η παραγωγή των σπερματοζωαρίων διαρκεί τρεις μήνες περίπου, θα χρειαστεί τουλάχιστον αυτό το χρονικό διάστημα προτού βιώσετε τα οφέλη των παραπάνω θρεπτικών συμπληρωμάτων.

Οι Επιπτώσεις της Διατροφής στη Γονιμότητα

Δήλωση της Susan Levin , MS , RD , Διευθύντρια Εκπαίδευσης του Τομέα Διατροφής

Για χρόνια , η έρευνα έχει δείξει ότι το κρέας επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα . Μια νέα έκθεση από το Loma Linda University φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με τα μέχρι τώρα ευρήματα.

Ένα φυσιολογικό δείγμα σπέρματος περιέχει περισσότερα από 20 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά χιλιοστόλιτρο. Η μελέτη του Πανεπιστημίου της Loma Linda  έδειξε ότι οι παμφάγοι άνδρες και οι χορτοφάγοι  άνδρες είχαν αριθμό σπερματοζωαρίων 70 εκατομμύρια και 50 εκατομμύρια ανά χιλιοστόλιτρο , αντίστοιχα – και οι δύο ήταν εντός του φυσιολογικού επιπέδου⁽¹⁾.

Ερευνητές έχουν προτείνει ότι τα προϊόντα σόγιας πιθανών να επηρεάζουν αρνητικά τις σπερματικές παραμέτρους. Όμως, μια μελέτη του 2010 ακυρώνει και αυτό το ενδεχόμενο ,  δείχνοντας ότι δεν υπάρχει καμία αρνητική επίδραση⁽²⁾.

Παρόλα αυτά, πολλές είναι οι  μελέτες εκείνες που ενοχοποιούν το κρέας ως  πιθανή αιτία των προβλημάτων γονιμότητας στους άνδρες, πιθανών από την κατανάλωση των τοξινών που συσσωρεύονται στο ζωικά λίπη⁽³⁾   ή από τα προκύπτοντα από την κατανάλωση κρέατος υψηλών επιπέδων χοληστερόλης⁽⁴⁾ .

Μελέτες  επίσης αποδεικνύουν ότι εάν οι γυναίκες επιθυμούν να βελτιώσουν τη γονιμότητά τους θα πρέπει να αποφεύγουν τα ζωικά προϊόντα και να καταναλώνουν περισσότερα προϊόντα φυτικής προέλευσης⁽⁵⁾.

1. Orzylowska E. Decreased sperm concentration and motility in a subpopulation of vegetarian males at a designated blue zone geographic region. Poster presented at: American Society of Reproductive Medicine 70th Annual Meeting; October 22, 2014, Honolulu, Hawaii.

2. Beaton LK, McVeigh BL, Dillingham BL, Lampe JW, Duncan AM. Soy protein isolates of varying isoflavone content do not adversely affect semen quality in healthy young men. Fertil Steril. 2010;94:1717-1722.

3. Gaskins AJ, Colaci DS, Mendiola J, Swan SH, Chavarro JE. Dietary patterns and semen quality in young men. Hum Reprod. 2012;27:2899-2907.

4. Schisterman EF, Mumford SL, Chen Z, et al. Lipid concentrations and semen quality: the LIFE study. Andrology. 2014;2:408-415.

5. Chavarro JE, Rich-Edwards JW, Rosner BA, Willett WC. Protein intake and ovulatory infertility. Am J Obstet Gynecol. 2008;198:210.e1-7